Wat is pastelkrijt

Hoofdcategorie: Tekenen en schilderen Categorie: Houtskool en pastelkrijt
plaatje01Pastelkrijt is een makkelijk te gebruiken en veelzijdig tekenmateriaal. Pastelkrijt wordt gemaakt door pigmenten te mengen met krijt en een bindmiddel, arabische gom. De voor pastelkrijt gebruikte pigmenten zijn kleurecht. Pastelkrijt is dekkend. Dit heeft als voordeel dat lichte kleuren over donkere kleuren aangebracht kunnen worden.



Een belangrijk bestanddeel van pastelkrijt is het deel dat het krijtje zijn hardheid geeft. Hiervoor worden pijpaarde, witkalk of soms gips gebruikt. Dit heeft van zichzelf geen kleur, maar kan bij het combineren van kleuren voor een modderig effect zorgen. Het is daarom handig om een behoorlijk assortiment aan te schaffen, met voldoende kleuren, zodat u niet alle kleuren hoeft te mengen door lagen in elkaar te werken.  De fabrikanten maken het u hiermee gemakkelijk. Er zijn assortimentsdozen verkrijgbaar voor diverse onderwerpen; landschappen, natuur, portret en algemeen. Sommige merken hebben wel meer dan 300 kleuren beschikbaar. Van de meeste merken zijn nieuwe krijtjes los verkrijgbaar. Enkele merken zijn: Rembrandt en van Gogh pastel is van het merk Talens. Carré''s zijn van Conté, dit zijn vierkante harde droge pastels. Schmincke heeft hele zachte pastelkrijt en ook Winsor & Newton maakt zachte pastelkrijt.


plaatje02 Pastelkrijt is in een aantal vormen verkrijgbaar.
  • Zachte pastel. Dit zijn meestal ronde staafjes. De pastelkrijt hecht zich goed aan het papier en is makkelijk uit te wrijven.
  • Harde pastel. Dit zijn meestal vierkante staafjes. De pastelkrijt is wat harder. Hiermee kunnen details goed weergegeven worden.
  • Pastelpotloden. Deze zijn over het algemeen iets harder dan de zachte pastels. Het voordeel van de pastel potloden is dat je geen vieze handen krijgt. Omdat de staafjes dunner zijn is het makkelijker details weer te geven. Het nadeel van pastelpotloden is dat ze eigenlijk niet geschikt zijn voor grote vlakvullingen.
De hardheid van de diverse uitvoeringen verschilt nog per merk. Pastelkrijt van Schmincke is bijvoorbeeld zachter dan de krijtjes van Rembrandt (Talens).
Pastelkrijt is ook te combineren met aquarelverf, maar persoonlijk geef ik er de voorkeur aan om dit niet te doen, en voor aquarellen echte aquarelmaterialen te kopen.


plaatje03Over het algemeen wordt pastelkrijt gebruikt op gekleurd papier of karton. Dit laat de kleuren erg goed tot zijn recht komen. De gekleurde ondergrond geeft alvast een kleurbasis en zorgt voor eenheid in het werk. Het is belangrijk dat u de kleur van het papier met zorg kiest. Het papier is in blokken met meestal een aantal verschillende kleuren verkrijgbaar. Losse vellen zijn in zeer veel kleuren te koop. De structuur van het papieroppervlak is belangrijk voor het uiteindelijke resultaat. De wat gladdere structuren houden het krijt minder goed vast waardoor het papier eerder “verzadigd” is. Je kunt hier minder lang op doorwerken. Grovere structuren maken het juist weer lastiger om monochrome vlakvullingen te maken. Uiteindelijk is het een kwestie van persoonlijke voorkeur en het doel dat je wilt bereiken, dat bepaalt welk papier je het beste kunt gebruiken. In het algemeen: papier met een fijne korrel is geschikt voor gedetailleerd werk en voor wat vrijer werk kun je beter voor een papier soort met een grovere korrel kiezen.


plaatje04Om pastelkrijt te doezelen zijn speciale doezelaars en tortillons verkrijgbaar. Dit zijn staafjes samengeperst katoen of papiervezel. Hier mee kunnen de kleuren door elkaar gemengd worden. Simpele wattenstaafjes voldoen echter ook. Voor het herstellen van foutjes zijn een varkensharen penseel en kneedgum heel handig. Verwijder eerst de meeste krijt met het penseel en dep vervolgens de laatste resten met een kneedgum weg.
Het is handig om de krijtjes in een speciaal hiervoor verkrijgbare pastelkrijtdoos te bewaren. Deze doos heeft meestal een aantal vakken waarin een aantal bij elkaar passende kleuren komen. De doos bestaat uit twee lagen, de krijtjes liggen op een soort rooster. Het losse krijtstof dat door het gebruik aan de krijtjes gaat zitten, kan door het rooster naar de bodem van de kist vallen. Deze kunt u af en toe leeg maken. De krijtjes worden op deze manier minder smoezelig en dit komt het werk vaak ten goede.


plaatje05Pastelkrijt wordt in lagen over elkaar heen gelegd. De lagen, behalve de laatste, worden tussendoor gefixeerd met speciaal daarvoor verkrijgbaar fixatief. Tekeningen met pastelkrijt zijn erg kwetsbaar, vooral omdat de laatste laag niet gefixeerd behoort te worden. Tekeningen die klaar zijn maar nog niet ingelijst, kunnen het beste tussen zogenaamd “kristalpapier” bewaard worden. Dit is heel glad, gedeeltelijk doorschijnend, papier waaraan het krijt zich niet hecht. Stop de tekeningen vervolgens in een tekenmap die groot genoeg is en bewaar deze bij voorkeur liggend. Pastelkrijt is erg gevoelig voor vocht. Zorg er dus voor dat de tekeningen op een droge plek bewaard worden.


Een beroemde kunstenaar die veel met pastelkrijt werkte was Edgar Degas.