Perspectief

Perspectief is een optische illusie, bedoeld om een tekening of schilderij diepte te geven. Bij het woord perspectief denken de meesten van ons aan een weg, waarvan de linker en de rechterkant samen komen in een verdwijnpunt op de horizon. Er zijn echter nog veel meer vormen van perspectief. Die probeer ik hier uit te leggen met voorbeelden.


plaatje011. Lijnperspectief: dit is het perspectief waar de meeste mensen aan denken bij het woord perspectief. Parallelle lijnen komen samen in een verdwijnpunt op de horizon.  Hier zie je dit gebeuren met de rails. Een uitbreiding hiervan is het toepassen van meerdere verdwijnpunten. Deze vorm van perspectief kan echt geconstrueerd worden met behulp van een liniaal. Hoe dit precies werkt wordt in een volgend artikel uitgelegd.
sferisch022. Sferisch perspectief. Door die stukken uit je werk die verder weg zijn wat minder kleurdiepte te geven, dus als het ware wat vager en grijzer, versterk je de illusie van diepte. Stel je maar eens voor dat je vanaf een uitkijktoren de verte in tuurt. De kleurdiepte aan de horizon is veel minder dan die van objecten vlakbij. In het voorbeeld hiernaast zie je bijvoorbeeld dat de groepen bomen naar achteren steeds grijzer worden.

plaatje033. Kleurperspectief; Warme kleuren lijken naar je toe te komen en koele kleuren wijken. Probeer het maar eens uit  door een aantal even grote cirkels te tekenen en die in verschillende kleuren in te kleuren. Je ziet het ook goed in de foto van de potloden hiernaast. De rode achterkantjes lijken als het ware naar voren te komen. Door hiervan gebruik te maken in je werk kun je ook diepte suggereren of versterken.
plaatje044. Het gebruik van schaduwen; door het gebruik van schaduwen op of van objecten, vergroot je ook het gevoel van ruimte in je werk. Je moet hierbij denken aan bijvoorbeeld schaduw waarmee je de bolling van een bal aangeeft. Op de foto van de paddestoel geeft een schaduw de vorm van de hoed aan. Hierdoor lijkt deze bol en geeft dus de illusie van diepte. Ook de schaduw die een voorwerp dat in de zon staat op de grond werpt verhoogt het gevoel van diepte in een beeld.
plaatje055. Overlapping; door objecten te laten overlappen lijkt het alsof ze achter elkaar staan. En dingen die achter elkaar staan suggereren diepte. Je ziet het in het plaatje van de zonnebloemen. Ze overlappen elkaar. Omdat je hersenen weten dat dit betekent dat ze achter elkaar staan, geeft het ons een gevoel van diepte.
plaatje066. Wisselend formaat; door dezelfde objecten in verschillende formaten weer te geven bereik je ook een gevoel van diepte. Wat kleiner is lijkt verder weg dan wat groter is. Kijk maar naar de koeien. We weten dat de koeien in het echt even groot zijn. Omdat de een kleiner lijkt vertellen onze hersenen ons dat deze koe verder weg staat. Dat kan natuurlijk alleen als er diepte is.


Door met deze manieren van perspectief in je werk rekening houden, kun je het gevoel van diepte en perspectief beïnvloeden.