Wat is aquarelverf

Hoofdcategorie: Tekenen en schilderen Categorie: Aquarelverf en Gouache
plaatje01Om met aquarelverf te kunnen werken heb je maar weinig nodig. Een paar kleuren verf, een paar penselen, papier en water. De mogelijkheden die aquarelverf biedt zijn echter zeer groot. Vroeger werd aquarelverf voornamelijk gebruikt voor het maken van studies. Tegenwoordig worden kunstwerken in aquarelverf gelukkig erg gewaardeerd.

plaatje02Aquarelverf bestaat uit pigment, zeer fijn gemalen en bij voorkeur niet dekkend, ook wel van plantaardige oorsprong. Dit wordt vermengd met bindmiddel, Arabische gom. De kwaliteit van het pigment en de hoeveelheid toevoegingen aan het pigment bepalen de prijs van de verf.
Enkele bekende aquarel soorten zijn Rembrandt (Talens), van Gogh ( Talens), Artist ( Winsor & Newton) en Horadam ( Schminke).

Het bindmiddel in aquarelverf is  arabische gom. Arabische gom is hars van de acaciaboom. Deze hars is oplosbaar in water. Om de hars te verkrijgen, worden de acaciabomen ingekerfd. Het hars komt door de kerven naar buiten. Na het verzamelen wordt de hars nog gereinigd. Daarna is deze bruikbaar.
Aquarel verf is in tubes en in napjes verkrijgbaar. Napjes zijn een soort blokjes waarin het pigment met de arabische gom word gedroogd. Door de napjes te bevochtigen lost de arabische gom met het pigment erdoor op en kan er mee gewerkt worden.
Voor grote schilderijen en vlakvullingen is het handiger om met tubes te werken, voor de details of buiten werken zijn napjes handiger. Behalve tubes en napjes zijn er ook nog aquarelpotloden en aquarelkrijt. Hier mee kunnen diverse mooie effecten bereikt worden. Napjes, tubes, potlood en krijt  kunnen gewoon door elkaar gebruikt worden.

plaatje03Voor het werken met aquarelverf worden voornamelijk ronde penselen gebruikt. Deze nemen veel vocht op en door de spitse punt kunnen zelfs met grote kwasten kleine details aangebracht worden. Een beginner heeft meestal genoeg aan 3 kwasten. Een grote, ongeveer nr. 12 voor grote vlakken, een middelgrote, ongeveer nr 6 voor het gewone werk en een hele kleine, nr 2 voor de details. Voor het maken van grote wassingen worden vaak platte kwasten gebruikt. Een platte kwast van ongeveer 1 cm breed voldoet hiervoor. Of je kwasten gebruikt gemaakt van echt haar, of synthetische is een kwestie van smaak zowel als geld. De echte marter- of eekhoorn-haren kwasten zijn erg duur. Veel van de huidige synthetische kwasten zijn echter ook van een goede kwaliteit. Ook diverse soorten sponzen worden wel gebruikt om de verf op te brengen.

plaatje04Aquarelverf wordt op diverse soorten dragers gebruikt. Dit kan perkament, textiel of papier zijn. Meestal wordt wit of lichtgetint linnen lompenpapier van goede kwaliteit gebruikt. Het papier is als losse vellen maar ook als blokken verkrijgbaar. De losse vellen worden bevochtigd en met speciaal plakband op een plank bevestigd. Na droging is het papier strak en geschikt om op te aquarellen. Tijdens het werk kan het papier iets gaan bobbelen maar dit trekt bij het opdrogen van de verf weer glad. De binding tussen de verf en het papier wordt bereikt doordat de verf opgezogen wordt, neerslaat en zich vastzet in de vezelstructuur van het enigzins poreuze papier.
plaatje05Bij het aquarellen word de kleur wit nauwelijks gebruikt. Wit ontstaat door vlakken niet te beschilderen. Dit lukt niet altijd. Om al beschilderde delen weer wit te maken wordt Chineeswit, een dekkende witte verf gebruikt.
In theorie zou je kunnen volstaan met slechts 3 kleuren verf, de primaire kleuren rood, geel en blauw. Door menging is elke andere kleur te maken. In de praktijk werkt dit echter niet. Een basispalet bestaat over het algemeen uit minimaal 2 kleuren rood, 2 kleuren geel en 2 kleuren blauw. In de iets uitgebreidere sets wordt dit vaak nog aangevuld met een aantal groenen, bruinen en zwart. Na verloop van tijd ontwikkelen de meeste schilders hun eigen voorkeur voor bepaalde kleuren en ontstaat een persoonlijk palet.
plaatje06Er zijn een aantal veel materialen die heel handig zijn in combinatie met aquarelverf.
  • Arabische gom, om de verf een diepe gloed te geven
  • Ossengal, om de verf beter te laten vloeien
  • Was of afdek vloeistof, om delen die wit moeten blijven af te dekken.