Gestileerde tulpvorm in klei

Hoofdcategorie: Handvaardigheid Categorie: Boetseren

Artikelindex

tulp001Model van een gestileerde tulp in kartonIk wil een gestileerde tulpvorm van keramiek gaan maken, maar omdat het nogal een complex ontwerp is, maak ik eerst een model van karton. Zelfs dit is al een geduld werkje, maar ik ben wel tevreden over de vorm.

tulp002Uitgesneden plakken klei, van 1 segmentOm het model te kunnen maken, heb ik elke zijde uit de vorm uitgesneden in klei. Deze liggen op kartonnen mallen. Het model is dus eigenlijk 2 keer gemaakt. Eenmaal om de vorm te kunnen bekijken, zodat ik hem goed in elkaar kan zetten, en nog een keer in losse delen die zijn gebruikt om de klei uit te snijden. Het is een moeilijke vorm, die het beste uit 6 segmenten opgebouwd kan worden. Ik ga dus segment voor segment eerst in elkaar zetten, en vervolgens worden deze weer samengevoegd. Hier zie je de delen die voor 1 segment gebruikt worden.
tulp003De eerste stapOm de plakken aan elkaar te kunnen zetten moeten ze eerst in "verstek" gesneden worden. Het verstek bij deze vorm is geen 90 graden, omdat de plakken niet haaks op elkaar staan. Dit moet dus berekend worden wat nog wel een lastig karweitje is, maar wel belangrijk voor de pasvorm. Nu moet er gewacht worden tot de plakken leerhard zijn. Als de plakken nog te zacht zijn, kun je de plakken niet zonder dat deze vervormen aan elkaar makeen.
tulp004Ingekraste zijkantenNa het in verstek snijden worden de zijkanten ingekrast. Na het inkrassen wordt kleislib aangebracht, zodat de plakken goed aan elkaar komen te zitten. Het verstek bij deze vorm is geen 90 graden, omdat de plakken niet haaks op elkaar staan. Dit moet dus berekend worden wat nog wel een lastig karweitje is, maar wel belangrijk voor de pasvorm.
tulp005Losse segmentenBij het in elkaar zetten van de segmenten blijven de kartonnen tegen de kleiplaten aan zitten. Dat geeft stabiliteit en maakt het werken eenvoudiger.
tulp006Heel veel plakbandDe kartonnen maak ik aan elkaar met plakband. Het werkt fijn om van te voren dus een heleboel stukjes tape aan de rand van de tafel te bevestigen. Die kun je dan makkelijk pakken om je vormen aan elkaar te maken.
tulp007Een gat in 1 of 2 van de segmentenTijdens het bakken zet de lucht in de vorm uit. Deze moet dus uit de vorm kunnen ontsnappen om te voorkomen dat de hele vorm uit elkaar springt. Dat doe ik door in 2 segmenten, die straks aan de onderkant van de vorm komen en dus niet zichtbaar zijn, een gat te snijden. Dit gat hoeft niet zo groot te zijn.

tulp008De segmenten voor het aan elkaar plakken ook inkrassenNet als de delen van de segmenten, moeten ook de segmenten zelf ingekrast worden voor ze aan elkaar bevestigd worden. Ik gebruik daar zelf een kraspen voor, maar je kunt ook een prikpen gebruiken. Dit inkrassen moet wel zorgvuldig gebeuren. Neem daar de tijd voor. Het is jammer als je werkstuk barst omdat dit krassen niet zorgvuldig genoeg is gedaan. Na het krassen worden de zijkanten weer met slib ingesmeerd.
tulp0092 segmenten aan elkaarDe kartonnen zijn inmiddels van de segmenten verdwenen. De losse segmenten zijn nu stevig genoeg om aan elkaar gezet te worden. Hier zie je er twee aan elkaar.
tulp010De basis is klaarZo maak je segment na segment aan elkaar. Tot de vorm af is. Als de hoeken van het verstek goed berekend en uitgesneden zijn, moet de hele vorm keurig in elkaar passen. De vorm is nog steeds erg kwetsbaar. Je kunt hem het beste op een draaischijf leggen om alle kanten goed te bekijken en eventuele oneffenheden met een lomer weg te werken.
tulp011De ster moet heel strakDe ster die je in het midden ziet is erg belangrijk. Deze moet mooi strak zijn, en de lijnen horen door te lopen. Indien nodig kun je deze nog aanpassen met een lomer. Je kunt hiervoor een plastic lomer gebruiken, maar ook met een metalen lomer kun je de lijnen erg strak krijgen. Een strakke vorm moet ook echt strak zijn voor het juiste effect.
tulp012De vorm is biscuitgebakkenAls de vorm helemaal droog is kan deze biscuit gebakken worden. De klei wordt dan mooi licht van kleur. Hoewel de vorm al een stuk minder kwetsbaar is na de biscuitbak, moet je er toch nog wel voorzichtig mee zijn. Na het afbakken of glazuurbakken is de vorm nog wat sterker.
tulp013Voorbeeld glazuurIk heb wat rondgeneusd op de site van Bots en Ve-Ka, beide fabrikanten van glazuren. Ik heb gekozen voor een glazuur van Botz dat "tropenfuer" heet. Wil je zeker weten hoe het er uit komt te zien, of hoeveel lagen je moet aanbrengen, maak dan eerst een proefglazuurstukje.
tulp014De vorm is gebakkenIk heb het glazuur in 3 lagen aangebracht waarna deze is gebakken op 1050 graden. Alle oneffenheden die nog in de klei zichtbaar waren, zijn verdwenen onder de glazuurlaag.
tulp015frontaalOok de stervorm aan de voorkant is mooi strak gebleven bj het glazuren.
Het was erg veel werk, maar erg leuk om te doen.

Yetta