Kindertekeningen in beeld

Artikelindex

afbeelding00Jongen, 11 jaarEr zijn veel onderzoeken geweest op het gebied van kindertekeningen. De visies van de diverse onderzoekers lopen wat uiteen. Waar iedereen het wel over eens is, zijn de drie perioden in de ontwikkeling van het beeldend vermogen.

Deze drie perioden zijn:
• De periode van het experimenteren en exploreren
• De periode van het bewust beelden
• De periode van het bewust beeldend reflecteren op de wereld
Na de laatste periodes hebben de tekeningen een volwassen karakter gekregen en spreek je eigenlijk niet meer van kindertekeningen. Deze fase noemen we de periode van volkomen zelfstandigheid. Het is de periode na de pubertijd.

Tekeningen uit periode 1, krabbelen en materiaal hantering

Deze periode loopt gemiddeld vanaf het laatste kwart van het tweede tot het eind van het vierde levensjaar.

afbeelding01Jongen. 2 jaarIn deze tekening kun je duidelijk zien dat de maker nog in de krabbelfase is. We zien we een aantal kenmerkende krabbels.
• Kleine krassen
• Enigszins gebogen horizontale zigzaglijn
• Spiraalvormige lijnen
De tekening is voornamelijk gemaakt met behulp van grove bewegingen met de boven- en onderarm. De krabbels staan nog wanordelijk op het papier.


afbeelding02Jongen, 3 jaarOok deze jongen is nog in de krabbelfase. Al kunnen we hier behalve de krabbels uit de voorgaande tekening, ook een aantal fijn motorische krabbels zien. Deze zijn gemaakt vanuit de onderarm en de hand. We zien op deze tekening de volgende krabbels:
• Enigszins gebogen horizontale zigzaglijn.
• Enigszins gebogen vertikale zigzaglijn.
• Doorlopende cirkelvormige lijnen
• Langere lijnen waarin duidelijk van richting is veranderd.
In deze tekening is nog geen sprake van een bewuste plaatsing van krabbels.


afbeelding03Jongen, 3 jaarHoewel je hier al de meer gecontroleerd neergezette kleine krabbeltjes ziet verschijnen is ook de maker van deze tekening nog in het krabbelstadium Deze zijn duidelijk vanuit de pols en de vingers neergezet. De volgende krabbels kun je hier onderscheiden:
• Horizontale en verticale zigzaglijnen
• Doorlopende cirkelvormige lijnen
• Kleine tekentjes

Hoewel er kleur is gebruikt, dient deze nog geen enkel beeldend doel. Waarschijnlijk zijn de kleurtjes gewoon uitgeprobeerd omdat ze nu eenmaal beschikbaar waren. Wat wel leuk is om te zien, is dat de kleine kunstenaar al geprobeerd heeft om zijn blad, onbewust, mooi te vullen, en af en toe zijn tekenrichting aan de rand van het papier heeft aangepast. Verder zijn de krabbels nog niet bewust geplaatst.


afbeelding04Jongen, 4 jaarDit schilderij moet ook in de krabbelfase geplaatst worden, hoewel de afzonderlijke krabbels nauwelijks nog te zien zijn. Wat wel heel duidelijk zichtbaar is, is het motorische genot dat de maker aan dit werkstuk beleefde. Er is geen plekje onbenut gelaten. Ook hier is de kleur waarschijnlijk gewoon toevallig gebruikt, al zou je met wat goede wil, het blauw als water, of omgekeerd, als lucht, kunnen zien.