Papier opspannen

Parent Category: Tekenen en schilderen Category: Aquarelverf en Gouache
opspannen01Aquarel papierBij aquarellen wordt doorgaans veel water gebruikt. Papier kan daar wel tegen maar een van de eigenschappen van papier is dat het uitzet als het nat wordt. Als het papier is uitgezet leidt dit tot “bobbels en kuilen”. Op de bobbels zal het pigment moeilijk blijven liggen, terwijl het zich in de kuilen juist verzamelt. Dit geeft niet altijd het effect dat je wilt bereiken. Als het papier opdroogt krimpt het echter niet altijd weer gelijkmatig zodat hinderlijke bobbels kunnen blijven. Om dit probleem op te lossen moet je het papier dat lichter is dan ongeveer 300grs opspannen voor het aquarellen.

ImagePapieren plakbandZwaarder papier zal slechts licht bollen en weer redelijk glad trekken ook zonder het op te spannen. De meeste papiersoorten hebben een voor- en achterkant en een watermerk. Houd het vel tegen het licht. Als je het merk kunt lezen, kijk je tegen de goede kant.

Mocht het nodig zijn, snijd dan je papier op formaat. Houd er dan wel rekening mee, dat als je het vel moet vast maken met stroken papieren plakband er wat minder van het papier overblijft. Het beste resultaat krijg je als je je papier zelf opspant. Hier zijn twee manieren voor. Je kunt het papier opspannen met een zogenaamd spanraam of je kunt het met papieren plakband op een stevige watervaste ondergrond plakken.
opspannen03SpanraamWerkwijze met spanraam:
Er zijn zogenaamde spanramen te verkrijgen, waarmee je je papier kunt opspannen. Je hebt hier geen plakband meer bij nodig. Je bent dan met je papiermaat wel afhankelijk van het formaat van je spanraam. Een te klein vel kun je niet opspannen. De werkwijze is heel eenvoudig.
opspannen04Papier nat makenMaak je vel papier helemaal nat, door het bijvoorbeeld in de badkuip te leggen. Je kunt het ook met de douchekop nog goed nat maken. Zowel de voor als de achterkant van je papier moeten nat zijn. Laat het water enige minuten intrekken en maak het indien nodig nogmaals nat.
opspannen05Papier op spanraam, latjes terugVervolgens leg je je vel netjes op het spanraam waar je de latjes even uitgehaald hebt. Duw de latjes voorzichtig terug in de gleuven en duw het papier hierbij voorzichtig mee. Neem daarbij steeds twee tegenoverliggende zijden tegelijk anders trekt je papier scheef. Nu nog laten drogen en je bent klaar.
opspannen06Werkwijze met vaste ondergrond en plakbandWerkwijze met watervaste ondergrond en plakband:

Heb je geen spanraam of wil je verschillende formaten papier gebruiken, koop dan een stevige plaat van watervast verlijmd multiplex van minimaal zo’n 6 tot 8 mm dik. Hoe groter je plaat, hoe dikker hij moet zijn om krom trekken te voorkomen. Het formaat van de plaat moet zo groot zijn dat er om je papier minimaal een rand van zo’n 3 tot 5 cm zit. Dit heb je nodig om je papier vast te plakken. Je plakt het papier vast met speciaal hiervoor ontwikkeld zuurvrij plakband.
opspannen07Plakband en sponsjeHet papieren plakband is verkrijgbaar in breedtes van 45 mm tot 70 mm. Ik zelf gebruik meestal plakband van 60 mm breed. Het witte plakband is iets minder sterk dan het bruine. Gebruik daarom vooral bij grotere formaten papier het bruine papieren plakband. Maak de stroken nat met een vochtig sponsje.
opspannen08Stap 1 - Papier vlak op plankKnip 2 stroken papieren plakband net zo lang als de breedte van je papier plus 10 cm, en knip 2 stroken papieren plakband net zo lang als de lengte van je papier plus 10 cm. Leg deze vast klaar naast je plank. Doe dit met droge handen om te voorkomen dat de plakband al nat wordt. Zet ook een kommetje met wat water en een klein sponsje klaar. Je gebruikt een natte maar wel uitgeknepen spons om je plakband te bevochtigen. Maak je papier goed nat en laat het water ook enige minuten intrekken. Leg het dan netjes op je plaat en veeg voorzichtig met een vlakke hand de luchtbellen weg.
opspannen09Stap 2 - Plak de strokenMaak nu de stroken nat en plak deze ongeveer 1/3 tot 1/2 over het papier en de rest op de plank. Doe steeds twee tegenover elkaar liggende zijden tegelijk.
opspannen10Stap 3 - Laat alles liggend drogenDruk ze goed stevig aan. Laat je plank nu liggend drogen. Niet rechtop zetten, want dan kan je papier scheuren aan een kant. Als je werkstuk af is en goed droog, snijd je het voorzichtig met een mesje langs de buitenrand van je papier los. Nu heb je nog een strook plakband op je plank zitten. Je kunt deze verwijderen door hem goed nat te maken. Laat het vocht even intrekken en dan laat het plakband eenvoudig los van de plank. Je plank is nu weer klaar voor gebruik.
opspannen11Alternatief - Verlijmde aquarelblokkenAlternatief:

Vind je dit lastig, dan kun je ook blocks kopen waarin het papier al is opgespannen, meestal is het aan 3 of 4 zijden verlijmd. Tijdens het werken kunnen deze blocks nog wel opbollen, maar na drogen is je werkstuk weer mooi glad. Pas als je werkstuk helemaal droog is mag je hem voorzichtig los snijden van je blok.