Mist en rijp schilderen in aquarel

Hoofdcategorie: Tekenen en schilderen Categorie: Aquarelverf en Gouache
plaatje00Rijp, Copyright Jan BesselinkRijp die je ’s winters op de bomen of gebouwen aantreft, is iets wat heel moeilijk te tekenen of te schilderen is. Vooral in aquarel, waar de "witte delen" ontstaan door stukjes papier niet te beschilderen. Een aantal tips om dit effect toch te bereiken zijn hier samengevat.


 
vloeistof.jpgvloeistof.jpgwas.jpgwas.jpgManier 1:
Heb je het deel waar de rijp op moet komen nog niet geschilderd, dan kun je het bedekken met maskeervloeistof of was. Breng deze niet als een strak omlijnd vlak aan. Maak ook voorzichtig nog wat spatjes afdekvloeistof met een fijn borsteltje, om er zo voor te zorgen dat de overgang van de afdekvloeistof niet zo strak is, anders krijg je zo'n onnatuurlijke overgang van wit naar geverfd. Vervolgens aquarel je het onderwerp met de rijp. Ga daarbij ook over de maskeervloeistof heen. Zo komt er ook kleur tussen de met het borsteltje gemaakte stipjes. Als je de maskeervloeistof hebt weggehaald, kun je het wit nog heel iets raken met een klein beetje kleur. Was geeft overigens, afhankelijk van de structuur van je papier, een heel ander effect dan maskeervloeistof. Let wel op, je kunt niet meer over was heenschilderen. De was stoot de vloeistof af.

oplichten.jpgoplichten.jpgManier 2:
Als je het onderwerp waarop de rijp moet komen al hebt geschilderd dan moet je anders te werk gaan. Dep de kleur weg op de gedeelten waar de rijp moet komen. Dit doe je door de verf eerst nat te maken en dan voorzichtig met een schoon penseel of een tissue de natte verf weer op te nemen. Je kunt ook een natgemaakte wattip gebruiken en voorzichtig met draaiende bewegingen het pigment van het papier verwijderen. Je moet wel goed uitkijken dat je niet door het papier heen gaat. Gebruik deze techniek bij voorkeur op papier van minimaal 200grs. Echte detais kun je niet meer aanbrengen, daarvoor moet je methode 3 of 4 gebruiken.

sgrafitto.jpgsgrafitto.jpgManier 3:
Een andere manier om rijp aan te brengen nadat je het onderwerp al geschilderd hebt is sgraffito. Je kunt met fijn schuurpapier of een mesje de kleur wegschrapen. Meestal schraap je echt tot op het papier, dat betekend dat je wel wat dikker papier moet gebruiken om te voorkomen dat je er helemaal doorheen gaat, minimaal 200grs. Gebruik bij voorkeur de  zijkant van een mes of scheermes, dan haal je alleen de opstaande papier vezels weg. Zo blijft er iets pigment achter wat een zachtere overgang oplevert. Het voordeel van sgraffito ten opzicht van het gebruik van dekwit is dat dit minder gekunsteld aandoet en een natuurlijker en minder strak resultaat oplevert. Het effect van sgrafitto is erg afhankelijk van het gebruikte papier. Grof papier geeft een grovere structuur dan fijn papier, waarin het bijna lijnen of vlakken kunnen zijn.

chineeswit.jpgchineeswit.jpg Manier 4:
Een andere optie om de rijp te verkrijgen op het papier is een dekkende gouache verf met een superdunne penseel. Dit vraagt echter veel geduld en je moet ervoor waken dat het geheel log gaat aandoen Breng daarom geen dikke laag aan, maar een heel dun laagje, waar je toch nog wel wat doorheen kunt kijken. Breng eventueel ook wat met een sponsje ofzo op, zodat het niet zo strak en glad is. De rijp is geen nette laag, maar op sommige plaatsen iets dikker dan op andere. Het voordeel van deze methode is dat je weinig kans hebt het papier te beschadigen. Natuurlijk zijn ook allerlei combinaties van de genoemde tips mogelijk.

plaatje01Verf, pigment in putjesplaatje02Potlood, geen kleur in putjesRijp in een tekening.
Aquarelverf gedraagt zich anders dan bijvoorbeeld potlood. Wanneer je met behulp van bijv. een prikpen of een embossing-pen putjes in papier aanbrengt, dan zal bij aquarelverf het pigment zich juist in deze putjes verzamelen, terwijl bij potlood deze dieper liggende delen papier niet geraakt worden. Kortom, bij aquarel levert het juist vlekjes met veel pigment op en bij potlood vlekjes zonder pigment. Toch wel een duidelijk verschil. Je kunt rijp in een tekening bijvoorbeeld aangeven door met een prikpen of een embossing-pen putjes te maken en vervolgens met (kleur) potlood hierover heen te gaan.

Wil je zelf aan het experimenteren met rijp? En heb je nog een andere goede tip? laat het weten dan voegen we dit toe. Natuurlijk zijn er heel veel mooie plaatjes met rijp te vinden op internet. Ik heb er hieronder een paar voor je neergezet.

plaatje03Copyright Corbis plaatje04Copyright Corbis plaatje05Copyright Fred van Wijk plaatje06Copyright Corbis
plaatje07Copyright Jalos-onzetuin.web-log.nl plaatje08Copyright Corbis plaatje09Copyright Bamboo Giant Nederland plaatje10Copyright Corbis