Basisregels olieverf

Hoofdcategorie: Tekenen en schilderen Categorie: Olieverf
plaatje01OlieverfOlieverf is een mooi materiaal met heel veel uitstraling. Veel mensen denken dat het erg moeilijk is om met olieverf te werken. Er zijn heel veel mogelijke toevoegingen zoals olieën en sneldrogende mediums. EIgenlijk valt het allemaal best wel mee. De resultaten die je met olieverf kunt krijgen, maken het echt de moeite waard om het eens te proberen.
Om mooie resultaten te verkrijgen met olieverf zijn een aantal vuistregels wel van belang.

plaatje02Toevoegingen

Vet over mager;

Dit is een van de belangrijkste principes bij het opbouwen van een olieverf schilderij. Hoe meer oplosmiddel je gebruikt, hoe “magerder”de verf. De verf bevat dan minder olie. Olie is juist het element dat de verf buigzaam maakt. Door het principe vet over mager toe te passen, zorg je er dus eigenlijk voor dat elke volgende laag buigzamer is. Zou je het andersom doen, dan loop je het risico op barstjes, omdat je met een minder buigzame verf over een meer flexibele laag heen gaat.
Je kunt dit principe toe passen door gebruik te maken van verschillende soorten olie. Sommige oliesoorten zijn vetter en drogen dus langzamer dan anderen.Door te beginnen met een wat minder vette olie en daar steeds wat meer vettere olie aan toe te voegen pas je het principe vet op mager toe. De laatste laag kun je dan helemaal met de vette olie doen. Dit betekend wel dat het lang duurt voor je schilderij droog is. Wat ook kan is een mager medium, bijvoorbeeld terpentijn, steeds iets vetter maken. Dit doe je door er steeds iets meer (lijn) olie aan toe te voegen. Je kunt dit combineren met een sneldrogend medium, maar op deze technieken wordt in het artikel “werken met mediums” verder ingegaan.

Dik over dun;

Dikke lagen drogen minder snel dan dunne lagen. Om problemen te voorkomen behoor je met dunne lagen te beginnen. Breng bij voorkeur niet meer dan 1 dikke, pasteuze laag aan in je werk.
plaatje03Tubes verf

Gebruik in een onderschildering bij voorkeur witte verf die is gewreven met lijnolie;

Omdat saffloerolie lichter van kleur is wordt deze meestal in witten gebruikt. Door een aantal specifieke chemische eigenschappen is saffloerolie echter minder geschikt om te gebruiken bij een onderschildering. Het verhoogt de kans op scheurtjes in de volgende lagen. Het is dus de moeite waard om voor onderschilderingen een speciale tube wit te kopen, vervaardigd met lijnolie. Hiervoor heeft winsor & newton speciale met lijnolie vervaardigde witten geproduceerd te weten: Underpainting white, Foundation white en evt. loodwit (is alleen in blikjes verkrijgbaar in Nederland, vanwege de giftigheid).
plaatje04Terpentijn

Gebruik geen oude of geoxideerde terpentijn;

Over het algemeen geldt, werk met goed materiaal. Voor terpentijn geldt dit in het bijzonder. Geoxideerde terpentijn laat een soort gomachtig bezinksel achter, dat de droging van de verf belemmert. De verf droogt dan langzamer op of zelf bijna niet op en het werk blijft dan dus erg kwetsbaar.

Gebruik oplosmiddelen van kunstenaars kwaliteit en geen “huis- tuin- en keuken” middelen;

Tijdens het drogingproces kunnen allerlei verstoringen de kwaliteit beïnvloeden. Net als het gebruik van teveel oplosmiddelen, kan ook het gebruik van onzuivere producten het proces nadelig beïnvloeden. Dit betekent dat de uiteindelijke verflaag van mindere kwaliteit is.
plaatje05Sansodor

Gebruik niet te veel oplosmiddelen;

Lijnolie droogt door oxidatie. Dit is een chemisch proces onder invloed van zuurstof. Dit is een langzaam proces. Tijdens dit proces wordt de verf omgezet in een harde stabiele laag. Te veel oplosmiddelen verstoren dit proces en zorgen er dus voor dat de laag minder hard is.

Zorg voor een goede ventilatie;

De bij het verven gebruikte oplosmiddelen zijn giftig. Zorg dus altijd voor voldoende ventilatie bij het schilderen. Terpentijn is het schadelijkst voor de gezondheid, maar lost verf resten het beste op. Sansodor (Winsor & Newton)  is een visceus en langzaam verdampend oplosmiddel, dat een stuk minder schadelijk is voor de gezondheid en bovendien geurarm is.