Werken met mediums

Hoofdcategorie: Tekenen en schilderen Categorie: Olieverf

Artikelindex

plaatje01Olieverf paletBij het werken met olieverf wordt veelvuldig gebruik gemaakt van toevoegingen. De mogelijke toevoegingen zijn beschreven in het artikel “Olieverf- Overzicht toevoegingen olieverf”. Er zijn een aantal redenen om producten aan olieverf toe te voegen.

  • Om de verf beter te laten vloeien. Je kunt dan mooier verven en beter details aanbrengen.
  • Om de verf schraler of magerder te maken. Dit gebruik je bij het werken in lagen.
  • Om de verf vetter te maken. Dit gebruik je bij het werken in lagen.
  • Om de verf sneller te laten drogen. Je kunt dan sneller werken.
  • Om de verf langzamer te laten drogen. Dit zorgt voor een stabiele eindlaag.
  • De streek van het penseel te verminderen. Dat wil zeggen dat je de verf zo dun maakt dat deze bij het drogen mooi glad trekt. Je kunt de afzonderlijke penseelstreken dan niet meer zien.
  • De streek van het penseel te accentueren. Je kunt de streek van het penseel ook juist accentueren door het toevoegen van hiervoor bedoelde mediums.
  • Een mooi dun glacis te maken. Dit gebruik je bij de glaceertechniek.

Het vetter of magerder maken van je medium heb je nodig voor het principe “Vet over mager”. Dit is een van de belangrijkste principes bij het opbouwen van een olieverf schilderij. Het gaat er hierbij om dat je elke volgende verflaag iets vetter maakt dan de onderliggende laag. Je begint over het algemeen met een schrale laag, waarin je de verf beter laat vloeien door er een oplosmiddel aan toe te voegen. De volgende laag moet iets vetter dus voeg je er minder oplosmiddel en iets olie aan toe. De daarop volgende laag moet weer iets meer olie toegevoegd worden. Olie is het element dat de verf buigzaam maakt. Door het principe vet over mager toe te passen, zorg je er dus eigenlijk voor dat elke volgende laag buigzamer is. Zou je het andersom doen, dan loop je het risico op barstjes, omdat je met een minder buigzame verf over een meer flexibele laag heen gaat.
Tegelijk met dit principe moet je er voor zorgen dat elke volgende laag iets langzamer droogt. Olie droogt langzamer dan oplosmiddel, dus als je steeds dezelfde olie gebruikt gaat dit vanzelf goed. Het is ook mogelijk om verschillende soorten olie te gebruiken met verschillende droogtijden. Let dan goed op in welke volgorde je de oliën gebruikt.
De droogsnelheid van oliën van snel tot langzaam is ongeveer:
  • Drogende lijnolie
  • Ingedikte lijnolie / gekookte lijnolie
  • Gebleekte lijnolie / drogende papaverolie
  • Koudgeperste lijnolie
  • Geraffineerde lijnolie/gezuiverde lijnolie
  • Standolie/ papaverolie

Dit overzicht bevat alleen de meest gebruikte oliën van de merken Talens en Winsor & Newton. Uiteraard zijn er meer merken met hun eigen specifieke oliën. Laat je, indien jehiervan gebruik wilt maken, goed informeren over de droogsnelheid van de oliën of kijk op de site van de producent.

Over het algemeen is het handig om bij het werken met olieverf van 2 paletdoppen gebruik te maken. In de eerste dop doe je wat oplosmiddel voor het reinigen van je kwast, en in de andere dop doe je het mengsel dat je als schildermedium gebruikt. Het laatste mengsel pas je steeds aan. Steeds iets vetter en iets minder snel drogend bij een volgende laag. Een paar mogelijkheden voor schildermediums bij het werken in lagen worden hier gegeven. Begin steeds bij nummer 1  en eindig de laatste laag met de samenstelling genoemd bij het laatste nummer.